Arhiva Oznaka: Manastir Dovolja

mr Žarko LEKOVIĆ – MANASTIR DOVOLJA

U središtu visokih hercegovačkih bregova i u podnožju kolašin-
skih planina, naspram Durmitora a iznad obala valovite Tare nalazi
se manastir Dovolja, zadužbina slavnih Nemanjića. Manastir se nalazi
u podnožju sela Premćana, na desnoj obali rijeke Tare, nizvodno od ma-
nastira Dobrilovine 16 kilometara – 2 lA sata hoda, na jednom prilično
strmom brežuljku, čije strane padaju okomito u Taru. Iznad platoa na kome
je manastir, uzdiže se divna gora sa različitim vrstama šumskog drveća.
Oko samog manastira je divna ravnica koju su krasile razne vrste pitomih
voćki, koje i danas postoje. Između njih su podignuti bili konaci od tvrdog
materijala za prenoćište naroda. S desne strane manastira bio je naroči-
to sagrađen konak za igumana i kaluđere. Položaj na kom se nalazi mana-
stir je okrenut k jugu i nagnut k Tari. Brda preko Tare: Gradina, Crkvine,
Palež i Ristovac obrasla su borovom i jelovom šumom i zatvaraju vidik.1
Manastir je skoro na samoj obali Tare, ali je ponor iza njega tako dubok i
strm da se manastir ne vidi sve dok se ne dođe na samu ivicu stijene. Od
Brskova do Dovolje je u doba vladavine Nemanjića postojao stari put, na-
lik kolskom, dug 16 sati. Predanje veli i da je kod Kotlina ispod Premćana
bio grčki most na Tari.2 Manastiru su pripadala sela: Dovolja, Premćani,
Vaškovo, Borisavljevica, Kotlajići i Krupice. Manastir je bio sa svačim
i za svakoga „do volje” snabdjeven i po tome je dobio ime ..Dovolja”.

Radoman Risto MANOJLOVIĆ – RADOVI NA OBNOVI MANASTIRA DOVOLJA (Izvještaj za 2008. godinu)

U saradnji sa Odborom za obnovu manastira Dovolja, Zavičajni muzej je
građevinskim radovima tokom 2008. godine započeo prvu fazu rekonstruk-
cije manastirskih konaka. Na osnovu rezultata ranije sprovedenih siste-
matskih arheoloških istraživanja u dijelu manastirskih konaka, tokom
prošle godine urađena je sva neophodna projektna dokumentacija za njegovu
rekonstrukciju. U skladu sa Zakonom, projektna dokumentacija je ovjerena
od strane nadležnog Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture sa
Cetinja.

Radoman Risto MANOJLOVIĆ – RADOVI NA OBNOVI MANASTIRA DOVOLJA – IZVJEŠTAJ ZA 2006. I 2007. GODINU

Realizacija Projekta obnove manastira Dovolja, započeta još 1999.
godine, odvijala se i tokom 2006. godine. Obuhvatala je nastavak i završetak
sistematskih arheoloških iskopavanja manastirskih konaka započetih
tokom 2005. godine, kao i završne građevinske radove na fasadama crkve.
Arheološka istraživanja konaka manastira Dovolja trajala su od
15.08.2006. do 31 .VIII 2006. godine. Stručnu ekipu su sačinjavali arheolog
mr Pero Praštalo, rukovodilac radova na terenu i Neda Dimovska, arheo-
log-antropolog. Pored stručne ekipe, na terenu je bilo stalno prisutno i
četiri fizička radnika.
U planu za kampanju 2006. godine bilo je istraživanje spoljnjeg pro-
stora oko konaka, započetog u 2005. godine. Tokom navedenog perioda, u potpunosti
je istražena površina oko konaka i time su stvoreni uslovi za
njegovu obnovu.
Sa arheološkim radovima u 2006. godini započelo se oko jugoistočnog
ugla konaka, otvaranjem sonde dimenzije 4,5 h 2,5 m. Iskopavanjem u ovoj
sondi, koja je pratila istočni zid, počevši od jugoistočnog ugla, otkri-
ven je stariji prilaz ulazu konaka sa ostacima stepeništa, kao i kameni
postament koji je nosio jedan od drvenih stubova trema. Prostor između
starijeg prilaza i jugoistočnog ulaza u konak odvojen je suhozidom, koji je
zajedno sa novijim prilazom sa sjeverne strane, otkriven tokom kampanje
iz 2005. godine. Zanimljivo je da je u ovoj sondi, ispod humusa označenog
kao sloj A, sloj B bio sastavljen isključivo od kamena srednjih dimenzija.
Taj sloj se postepeno gubio idući ka zapadu, što jasno ukazuje da je zapravo
prostor oko crkve bio nasipan tim kamenom, odnosno nivelisan. Shodno
tome, otvorena je sledeća sonda, duž južnog zida konaka dimenzije 12 h 1,5
m. Iskopavanjem u ovoj sondi konstatovana su dva kulturna sloja. Sloj A je
predstavljao humus, a B je bio sastavljen od sitnijeg i krupnijeg kamena saeološka
istraživanja konaka manastira Dovolja trajala su od 15.08.2006. do 31 .VIII 2006. godine.

Radoman Risto MANOJLOVIĆ – RADOVI NA OBNOVI MANASTIRA DOVOLJA – IZVJEŠTAJ ZA 2005.GODINU

U sklopu realizacije Projekta obnove manastira Dovolja, započete 1999. godine, Zavičajni muzej je tokom ljeta 2005. godine sproveo jednomjesečna sistematska arheološka istraživanja manastirskih konaka, izvršio građevinske radove oblaganja poda kamenog temeljnog zida zvonika i sagradio klupe za sjedenje u sklopu samog zvonika.

Predrag VUKIĆ – TRI DOKUMENTA IZ ISTORIJE PLJEVALJSKOG KRAJA

Manastir Dovolja, posvećen Uspenju Presvete Bogorodice, nalazi se na desnoj obali Tare, kod sela Prenćana u okolini Pljevalja. U istorijskim izvorima Dovolja se prvi put pominje 1513. Ipak, manastir je po svemu sudeći znatno starijeg postanja. Sudeći prema crkveno-narodnom predanju, prvobitni manastir je podignut za vrijeme kralja Milutina Nemanjića.