Mač vojvode Momčila

Mač vojvode Momčila

Zavičajni muzej u Pljevljima otkupio je 1956. godine, kao slučajan nalaz, jedan srednjovjekovni mač iz sela Rasove ispod Pirlitora.
Mač Zavičajni muzej PljevljaMač je dvosjekli sa jednoručnim rukohvatom, nakrsnicom i jabučicom nepravilnog orašastog oblika. U Etnografskom muzeju u Beogradu 1996. godine izvršena je njegova konzervacija, nakon čega je sa obje strane sječiva otkriven ornament od bakarne žice, izveden tehnikom tauširanja. Ukras teče sredinom žljeba za izlivanje krvi. Sa jedne strane nalazi se ornament oblika spiralno uvijene vreže, a sa druge preplet od dvostruko uvijene žice.
Na osnovu tipoloških karakteristika jabučice, nakrsnice, sječiva i tauširanog ornamenta mač iz Muzeja u Pljevljima datuje se u XII vijek.
Mač se prema predanju vezuje za vojvodu Momčila. opjevanog u narodnoj pjesmi “Ženidba kralja Vukašina“:

Knjigu piše žura Vukašine,
U bijelu Skadru na Bojani,
Te je šalje na Hercegovinu,
Bijelome gradu Pirlitoru,
Pirlitoru prema Durmitoru,
Vidosavi ljubi Momčilovoj;