KOMINI, KONZERVACIJA KAMENIH NADGROBNIH SPOMENIKA 2007. GOD.

Komini, konzervacija spomenika 2007.god.

Sistematskim arheološkim iskopavanjima, sprovedenim 60-ih i 70-ih godina prošlog vijeka na rimskom antičkom lokalitetu Municipijum S… u Kominima, istražene su dvije nekropole. Pronađeni arheološki nalazi danas se, najvećim svojim dijelom, čuvaju u Zavičajnom muzeju u Pljevljima. Manji dio nalaza koji čine kameni nadgrobni spomenici, ostao je na samom lokalitetu, od čega dvije grobnice na otvorenom (in situ), a ostali kameni spomenici privremeno su smješteni u jedan improvizovani objekat. U njemu su ostali sve do polovine 2007. godine, kada je sagrađen objekat za njihov adekvatan smještaj.

Republički zavod za zaštitu spomenika kulture sa Cetinja, u saradnji sa našim muzejom, tokom juna i jula mjeseca 2007. godine sproveo je konzervatorske radove na kamenim nadgrobnim spomenicima koji su bili smješteni u pomenutom objektu, dok je dio kamenih spomenika koji sačinjavju grobnice ostao nekonzerviran. Konzervaciom je tretirano ukupno 114 većih i težih spomenika od kamena i sige, uglavnom tipa ”stele”, kao i preko 100 kamenih fragmenata manjih dimenzija, koji pretežno pripadaju kamenoj plastici u vidu urni, poklopaca, raznih floralnih dekorativnih detalja i elemenata sa natpisom.

Krajnji cilj Muzeja je izrada valjane projektne dokumentacije, nakon koje bi usledila i adekvatna prezentacija pomenutih spomenika, jer smatramo da to oni svakako i zaslužuju. Dvije postojeće grobnice i dvadeset reprezentativnih spomenika, izmješteni u prostor parka pljevaljske Milet bašte, dobili bi novu ulogu – ulogu arheološkog parka. Smatramo da centralni prostor Milet bašte, u trouglu koji čine glavni komunikacioni pravci, može da prihvati i novu ulogu arheološkog parka. Na taj način Milet bašta bi sadržajno obogatila sopstveni park, a istovremeno nalazima pružila prikladan i siguran prostor. Grobnice i spomenici u Milet bašti bili bi postavljeni uz pješačke staze, slično kao i prvobitno, gdje su spomenici bili pored antičkog puta. Uz dodatno hortikulturno uređenje i adekvatno osvjetljenje ostvareno reflektorima sa postojećih kandelabara i svetiljki za isticanje detalja, dobili bi jednu savremenu prezentaciju. Cijenimo da bi to bio pravi način da našoj i široj javnosti učinimo dostupnim bar jedan segment ovog značajniog, oko dva milenijuma starog, rimskog antičkog lokaliteta, kakav je bio Municipijum S… Taj antički segment odražavao bi umjetnički izuzetno bogatu kamenu skulpturu raznih predstava, klesanu vještim umijećem domaćih majstora, sa dragocjenim epigrafskim natpisima koji govore o strukturi tadašnjeg stanovništva, njegovom privrednom, kulturnom i religijskom načinu života.